Moskwa: FSB zatrzymała historyka IPN

RosjaW Moskwie FSB zatrzymała historyka dr hab. Henryka Głębockiego i nakazała mu opuszczenie Rosji w ciągu 24 godzin - podał w niedzielę IPN. Według Instytutu, oznacza to zablokowanie mu możliwości prowadzenia badań w rosyjskich archiwach. Badacz jest już w Polsce.

Dr hab. Henryk Głębocki, który obecnie jest w Krakowie, jest adiunktem w Instytucji Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego: pracuje również w Oddziałowym Biurze Badań Historycznych w Krakowie.

Podczas pobytu w Rosji wygłosił m.in. dwa wykłady dotyczące operacji polskiej NKWD, w wyniku której w latach 1937-1938, na terenie Związku Sowieckiego, zamordowano od 111 tys. do nawet 200 tys. Polaków.

Jak mówi Głębocki, do zatrzymania doszło w piątek ok. północy po jego powrocie z Petersburga do Moskwy. Po wyjściu z pociągu na dworcu został zatrzymany przez patrol dworcowy i zaprowadzono go do pomieszczenia, gdzie czekała duża grupa funkcjonariuszy FSB - ci przy użyciu kamery odczytali mu postanowienie Federalnej Służby Bezpieczeństwa. Z pisma wynikało, że ma on w ciągu doby opuścić terytorium Rosji.

Postanowienie FSB dotyczące opuszczenia Rosji było datowane na 21 listopada, czyli na dzień gdzie m.in. w Instytucie Polskim przedstawił on wykład dotyczący tzw. operacji polskiej NKWD z lat 1937-38 w wyniku której, NKWD zamordowała ok. 200 tys. Polaków.

Jak mówi badacz, mimo żądań funkcjonariuszy, nie podpisał dokumentu: jak twierdził - bez obecności przedstawicieli ambasady polskiej, niczego nie będzie podpisywać. Dokument więc, został podpisany przez trzech funkcjonariuszy, następnie został przedarty na pół - część z podpisami została w ich rękach, a reszta dokumentu została wręczona Głębockiemu - na tym zakończyło się spotkanie.

Historyk dodał, że do Polski wrócił w sobotę, natomiast w Rosji zamierzał pracować do 10 grudnia prowadząc badania w archiwach do kilku przygotowywanych przez siebie publikacji. Wśród tematów znajdywały się problemy polityki Imperium Rosyjskiego wobec tzw. kwestii polskiej w XIX wieku oraz polityki Związku Sowieckiego wobec Polaków w XX wieku.

Funkcjonariusze FSB odczytali badaczowi nakaz opuszczenia terytorium Federacji Rosyjskiej w ciągu 24 godzin, pod groźbą przymusowej deportacji. Decyzja FSB, która była bez wskazania merytorycznego powodu wydalenia, oznacza jednocześnie zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rosji.

Ambasada RP w Federacji Rosyjskiej poinformowała w niedzielę, że monituję sytuację - odnosząc się do zatrzymania historyka.

Badacz poinformował, że samo zatrzymanie trwało krótko, bez przesłuchania i przeszukania. Wyraźnie chodziło o formalne przedstawienie dokumentu, wymuszającego jego wyjazd z Federacji Rosyjskiej.

Jak twierdzi IPN, decyzja Federalnej Służby Bezpieczeństwa jest jednoznaczna z zablokowaniem dostępu do archiwów Rosji, które są niezbędne do kontynuacji badań prowadzonych przez historyka, poświęconych historii stosunków polsko-rosyjskich.

Henryk Głębocki przebywał w Rosji od 14 listopada br., kontynuując prowadzone od 1993 r. badania w zakresie relacji polsko-rosyjskich w XIX-XX wieku. Poświęcił temu szereg swych prac naukowych.  IPN dodał, że historyk wygłosił również dwa wykłady otwarte, poświęcone losom Polaków oraz rocznicy tzw. operacji polskiej NKWD w ramach Wielkiego Terroru w ZSRS 1937–1938. Wykłady odbyły się w siedzibie petersburskiego Memoriału, a następnie w Instytucie Polskim w Sankt Petersburgu.

Tzw. operacja polska NKWD jest największą i wciąż słabo uświadomioną w polskim społeczeństwie zbrodnią stalinowską popełnionej na Polakach. Ludobójczą akcję rozpoczął rozkaz operacyjny nr 00485, który 11 sierpnia 1937 r. wydał szef NKWD Nikołaj Jeżow; wcześniej rozkaz zaakceptowało Biuro Polityczne Komitetu Centralnego WKP(b) z Józefem Stalinem na czele. Według danych NKWD, które przywołuje IPN, w latach 1937-1938 zostało aresztowanych, a następnie skazanych prawie 140 tys. osób polskiej narodowości, w tym 111 091 osób skazano na karę śmierci.

Opublikowane: Listopad 27th, 2017 11:34 am