Bazylika p.w. Wniebowzięcia NMP

Bez wątpienia najważniejszym zabytkiem Trzemeszna jest późnobarokowa Bazylika pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Ten kościół poklasztorny łączy w sobie elementy wcześniejszych założeń architektonicznych - prócz wystroju rokokowego widoczne są ślady budowli romańskich i gotyckiej. Ma kształt to trójnawowej bazyliki z dwoma wieżami po stronie zachodniej i kopułą w części centralnej.

[smartslider3 slider=35]

W zachodniej części kościoła znajdujemy romańskie kolumny oraz jedno z najstarszych sklepień gotyckich w Wielkopolsce. Pod kopułą do pożaru w 1945 roku znajdował się symboliczny grób – konfesja św. Wojciecha. Malowidła w tej części świątyni nawiązują do motywu ofiary ze starego i nowego testamentu. Dalej w części wschodniej widzimy zrekonstruowany ołtarz główny, który tworzą obraz (przypisywany Franciszkowi Smuglewiczowi) przedstawiający Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny oraz po jego bokach rzeźby św. Wojciecha, Archanioła Michała, św. Augustyna i Archanioła Gabriela.

W świątyni zachowały się epitafia i nagrobki opatów trzemeszeńskich. Przed prezbiterium po lewej stronie znajduje się ufundowany po 1593 roku nagrobek Aleksandra Mieleńskiego - opata i biskupa inflanckiego, dworzanina króla Zygmunta Augusta, a po prawej epitafium opata Michała Kosmowskiego z 1814 roku. W jednej z kaplic można zobaczyć epitafium ostatniego opata trzemeszeńskiego Edwarda Markowskiego. Warto również zatrzymać się przy pozostawionym fragmencie muru jaki został po spaleniu świątyni w 1945 roku, by uświadomić sobie ogrom szkód wyrządzonych w czasie wojny.

[smartslider3 slider=36]

W podziemiach bazyliki można zwiedzać wystawę archeologiczną.

Na placu przed kościołem turysta zobaczy późnobarokową dzwonnicę oraz klasycystyczną figurę z 1782 roku. Nie zachowało się natomiast wiele z zabudowań klasztornych – pałac opacki został przebudowany i pełni rolę plebanii. Znajduje się tam między innymi tablica upamiętniająca pobyt w Trzemesznie kardynała Achille Ratti - nuncjusza papieskiego, późniejszego papieża Piusa XI. Natomiast na skłonie do jeziora przetrwały piwnice średniowiecznych zabudowań klasztornych.

Warto również przypomnieć, że chlubą klasztoru był także skarbiec, który istniał do 1939 roku. Część jego zasobów zaginęła podczas zawieruchy wojennej, a część znajduje się w muzeach. Pochodzą z niego najcenniejsze polskie zabytki romańskiej sztuki złotniczej: kielich św. Wojciecha z agatową czaszą wykonaną w Bizancjum w X w., kielich Dąbrówki z pateną z XII w. oraz trochę późniejszy kielich królewski. Obecnie przechowywane są one w depozycie w skarbcu katedry gnieźnieńskiej. Natomiast na Wawelu można oglądać pierwszy datowany polski kielich gotycki z 1351 roku ofiarowany klasztorowi przez Kazimierza Wielkiego. W Trzemesznie jednakże gromadzono nie tylko złotnicze skarby. W skryptorium powstawały bezcenne rękopisy, a najsłynniejszym kopista klasztornym był Jan Złotkowski.

Opublikowane: Styczeń 8th, 2018 3:30 pm, ostatnia aktualizacja: Luty 1st, 2022 at 1:26 pm